هر ساله، بی‌شماری ارز دیجیتال جدید راه‌اندازی می‌شوند که هر یک برای حل مشکل خاصی در دنیای دیجیتال ایجاد شده‌اند. اما بیشتر آنها بر روی بلاک‌چین‌های عمومی اجرا می‌شوند و شفافیت کامل را نشان می‌دهند. در همین حال، نوع دیگری از ارزهای دیجیتال وجود دارد که بر روی یک بلاک‌چین خصوصی اجرا می‌شود؛ بنابراین، ما آن را کوین حریم خصوصی یا کوین خصوصی می‌نامیم. این کوین حریم خصوصی در سراسر جهان سروصدای زیادی به پا کرده است، به خصوص زمانی که بحث پول‌های غیرقانونی و فرار مالیاتی مطرح می‌شود. از سوی دیگر، حامیان بر نقش آنها در محافظت از حریم خصوصی مالی تأکید می‌کنند.

بنابراین، سوال این است که کوین حریم خصوصی چیست؟ آیا واقعاً در مورد محافظت از حریم خصوصی مالی است، یا چیزی عمیق‌تر در پشت آن وجود دارد؟ بیایید کشف کنیم.

کوین‌های حریم خصوصی (Privacy Coins) چه هستند؟

کوین‌های حریم خصوصی، ارزهای دیجیتالی هستند که برای محافظت از حریم خصوصی و ناشناس ماندن کاربران خود با پنهان کردن جزئیات تراکنش مانند آدرس فرستنده و گیرنده، مبلغ تراکنش و غیره طراحی شده‌اند. این نوع ارزهای دیجیتال از ویژگی‌های رمزنگاری پیشرفته برای غیرقابل ردیابی و غیرقابل اتصال کردن تراکنش‌ها در بلاک‌چین استفاده می‌کنند. مانند سایر ارزهای دیجیتال، بیت‌کوین و اتریوم بر روی بلاک‌چین‌های عمومی عمل می‌کنند، جایی که هر تراکنش به طور دائمی ثبت شده و برای همه قابل مشاهده است. این بدان معناست که هر کسی می‌تواند تحلیل درون‌زنجیره‌ای انجام دهد تا وجوه را ردیابی کند، موجودی کیف پول‌ها را بررسی کند و حرکت کوین‌ها را در هر آدرس عمومی نظارت کند، که شفافیت کامل را فراهم می‌کند. اما در مورد حریم خصوصی، این موارد پنهان هستند.

کوین‌های حریم خصوصی، ارزهای دیجیتالی هستند که برای محافظت از حریم خصوصی و ناشناس ماندن کاربران خود با پنهان کردن جزئیات تراکنش مانند آدرس فرستنده و گیرنده، مبلغ تراکنش و غیره طراحی شده‌اند. این نوع ارزهای دیجیتال از ویژگی‌های رمزنگاری پیشرفته برای غیرقابل ردیابی و غیرقابل اتصال کردن تراکنش‌ها در بلاک‌چین استفاده می‌کنند.

مانند سایر ارزهای دیجیتال، بیت‌کوین و اتریوم بر روی بلاک‌چین‌های عمومی عمل می‌کنند، جایی که هر تراکنش به طور دائمی ثبت شده و برای همه قابل مشاهده است. این بدان معناست که هر کسی می‌تواند تحلیل درون‌زنجیره‌ای انجام دهد تا وجوه را ردیابی کند، موجودی کیف پول‌ها را بررسی کند و حرکت کوین‌ها را در هر آدرس عمومی نظارت کند، که شفافیت کامل را فراهم می‌کند. اما در مورد حریم خصوصی، این موارد پنهان هستند.

کوین‌های حریم خصوصی چگونه کار می‌کنند؟

هدف اصلی کوین‌های حریم خصوصی، محافظت از کاربران در برابر ردیابی است که با ادغام پروتکل‌های رمزنگاری حریم خصوصی در معماری بلاک‌چین آنها برای مبهم کردن داده‌های تراکنش مانند آدرس‌های کیف پول، مقادیر تراکنش و هویت کاربران، قابل دستیابی است. در اینجا نحوه دستیابی آنها به این هدف از نظر فنی با ادغام برخی لایه‌ها آورده شده است.

آدرس مخفی (Stealth Address)

این لایه حریم خصوصی برای ایجاد یک آدرس جدید و پنهان کردن آدرس قبلی در بلاک‌چین استفاده می‌شود و هر تراکنش را غیرقابل ردیابی می‌کند، به ویژه در مورد مونرو. بنابراین، اگر کسی بخواهد تراکنشی را ردیابی کند، به یک کلید مشاهده خصوصی از مالک آدرس نیاز خواهد داشت. ایده اصلی ساده اما قدرتمند است. گیرنده یک آدرس عمومی منتشر می‌کند، اما هر تراکنش ورودی به یک آدرس منحصر به فرد و یک‌بار مصرف ارسال می‌شود که نمی‌توان آن را به گیرنده اصلی ربط داد.

به زبان ساده، آدرس مخفی مانند این است که شماره حساب بانکی خود را به کسی می‌دهید، اما هر بار که آنها پول برای شما می‌فرستند، سیستم به طور مخفیانه یک حساب کاملاً جدید ایجاد می‌کند که فقط شما می‌توانید به آن دسترسی داشته باشید و هیچ کس نمی‌تواند ثابت کند که این حساب متعلق به شماست.

امضاهای حلقوی (Ring Signatures)

برخلاف آدرس‌های مخفی، این لایه برای پنهان کردن هویت فرستنده در بلاک‌چین استفاده می‌شود. بنابراین هیچ کس نمی‌تواند فرستنده را شناسایی کند، اما می‌تواند تأیید کند که یکی از اعضای یک گروه تراکنش را امضا کرده است، اما نمی‌تواند مشخص کند کدام یک. یک امضای حلقوی شامل یک امضاکننده واقعی (فرستنده واقعی) و چندین امضاکننده فریبنده به نام میکس‌این (mixins) است. امضاکننده یکی از کلیدهای خصوصی در گروه را بدون فاش کردن آن در اختیار دارد. هنگامی که فرستنده تراکنش را آغاز می‌کند، یک امضاکننده فریبنده رمزنگاری چندگانه به همراه امضاکننده اصلی در یک امضای حلقوی به آن اضافه می‌شود. برای مثال، اگر اندازه حلقه هفت باشد، امضاکنندگان احتمالی مانند A، G، S، Y، Q، J و T خواهند بود، در حالی که امضاکننده واقعی S است و فرستنده اصلی را پنهان می‌کند.

تراکنش‌های محرمانه حلقوی (Ring Confidential Transactions - RingCT)

این یک لایه پیشرفته از امضای حلقوی است؛ در این روش از یک مکانیسم رمزنگاری برای پنهان کردن مقادیر تراکنش استفاده می‌شود در حالی که همچنان به شبکه اجازه می‌دهد تا صحت تراکنش را تأیید کند. با این کار، هیچ کس نمی‌تواند مقادیر تراکنش، موجودی کیف پول و الگوی پرداخت را ببیند. این مانند مهر و موم کردن پول در پاکت‌های مات است که همه می‌توانند پاکت‌های ورودی و خروجی را بشمارند و تأیید کنند که مجموع‌ها مطابقت دارند، اما هیچ کس نمی‌تواند ببیند چه مقدار پول نقد در داخل آن است.

اثبات‌های دانش صفر (Zero-Knowledge Proofs - ZKPs)

یک کوین حریم خصوصی مانند Zcash از این فناوری برای اثبات اعتبار یک تراکنش بدون فاش کردن هیچ جزئیاتی استفاده می‌کند. Zcash از نوع خاصی از ZKP به نام zk-SNARKs استفاده می‌کند که فقط اثبات و پرچم اعتبار (درست/نادرست) را نشان می‌دهد و فرستنده، گیرنده و مقادیر را پنهان می‌کند.

مزایای کوین‌های حریم خصوصی

1. با پنهان کردن فرستنده، گیرنده و مبلغ تراکنش از دید عموم، حریم خصوصی مالی قوی را فراهم می‌کند.
2. از آنجا که تمام اطلاعات مهم پنهان هستند، از نظارت جلوگیری می‌کند و دولت‌ها، شرکت‌ها و هکرها را از ردیابی رفتار مالی درون‌زنجیره‌ای باز می‌دارد، که خطرات حملات هدفمند، اخاذی یا سرقت را کاهش می‌دهد.
3. دارای ویژگی واقعی تعویض‌پذیری (fungibility) است، به این معنی که هر کوین یکسان است؛ هیچ کوینی نمی‌تواند در لیست سیاه قرار گیرد یا آلوده شود.

معایب کوین‌های حریم خصوصی

1. دسترسی به آنها دشوار است زیرا بسیاری از پلتفرم‌ها، به ویژه صرافی‌های متمرکز، برای جلوگیری از مشکلات قانونی، کوین‌های حریم خصوصی را حذف می‌کنند. همچنین تجار و مؤسسات در پذیرش آنها محتاط هستند.
2. فشار نظارتی شدید: بسیاری از کشورها این نوع کوین‌ها را ممنوع کرده‌اند. توسط رگولاتورها، بانک‌ها و رسانه‌ها به صورت منفی نگریسته می‌شوند.
3. مسئول تسهیل جرایمی مانند پول‌شویی، بازارهای دارک‌نت، فرار مالیاتی و تأمین مالی تروریسم.
4. از آنجا که همه چیز پنهان است، مقیاس‌پذیری آنها برای موارد استفاده گسترده‌تر دشوار است.
5. داده‌های حریم خصوصی نیاز به فضای ذخیره‌سازی را افزایش می‌دهد که باعث افزایش اندازه تراکنش و هزینه پردازش می‌شود.

کوین‌های حریم خصوصی محبوب

بیایید به برخی از انواع مختلف کوین‌های حریم خصوصی موجود در بازار نگاهی بیندازیم.

مونرو (Monero - XMR)

مونرو که در سال ۲۰۱۴ راه‌اندازی شد، ناشناس ماندن پیش‌فرض کاربر را با استفاده از فناوری‌های آدرس‌های مخفی، امضاهای حلقوی و RingCT فراهم می‌کند و امکان انجام سریع پرداخت‌ها را بدون ترس از سانسور می‌دهد. در حال حاضر با قیمتی کمتر از ۳۷۰ تتر و ارزش بازار ۷ میلیارد دلاری معامله می‌شود.

زکش (Zcash - ZEC)

زکش بر پایه کدبیس بیت‌کوین، در سال ۲۰۱۶ راه‌اندازی شد. این کوین از فناوری zk-SNARK برای حریم خصوصی و ناشناس ماندن استفاده می‌کند. از آنجا که کدبیس آن از بیت‌کوین کپی شده است، سطوح اختیاری ناشناس ماندن را بر اساس نیازهای کاربران فراهم می‌کند. در حال حاضر با قیمتی نزدیک به ۲۸۰ تتر و ارزش بازار ۵ میلیارد دلاری معامله می‌شود.

دش (Dash - DASH)

این یک ارز دیجیتال فورک شده از بیت‌کوین و متمرکز بر پرداخت است. برای انجام تراکنش‌های امن، دش از شبکه‌های دو لایه استفاده می‌کند. در حال حاضر با قیمتی نزدیک به ۳۵ تتر و ارزش بازار ۴۵۰ میلیون دلاری معامله می‌شود.

دیکرد (Decred - DCR)

امنیت، حریم خصوصی، مقیاس‌پذیری و خزانه‌داری غیرمتمرکز دیکرد، به ذی‌نفعان قدرت می‌بخشد و ابزارهای لازم برای افزایش استقلال مالی آنها را فراهم می‌کند. با قیمت ۲۸ تتر و ارزش بازار ۴۶۰ میلیون دلاری معامله می‌شود.

بلدکس (Beldex - BDX)

این کوین بر اینترنت غیرمتمرکز متمرکز است و از حریم خصوصی کاربران محافظت می‌کند و تعاملات آنها را در اینترنت، از جمله چت، مرور، پرداخت‌ها و همه چیز را پنهان می‌کند. با قیمت ۰.۰۸ تتر و ارزش بازار ۶۰۰ میلیون دلاری معامله می‌شود.

بیت‌کوین در مقابل کوین‌های حریم خصوصی

نتیجه‌گیری

در حالی که کوین‌های حریم خصوصی موارد استفاده امیدوارکننده‌ای را ارائه می‌دهند، اما به دلیل استفاده در فعالیت‌های غیرقانونی، همچنان مورد انتقاد قرار می‌گیرند. دولت‌ها در سراسر جهان فعالانه در تلاش برای تنظیم یا حتی ممنوع کردن چنین دارایی‌هایی هستند؛ با این حال، بدون چارچوب‌های مناسب، این امر امکان‌پذیر نیست.

از دیدگاه کاربر، کوین‌های حریم خصوصی به ایجاد یک اکوسیستم امن کمک می‌کنند که داده‌ها و دارایی‌های مالی را از افشای غیرضروری محافظت می‌کند. در عین حال، مهم است که درک کنیم فناوری کوین حریم خصوصی برای حفظ حقوق کاربران طراحی شده است، نه برای ترویج فرار مالیاتی یا فعالیت‌های غیرقانونی.