شکاف اعتماد

در بیشتر تاریخچه صنعت رمزارز، کاربرانی که دارایی‌های خود را نزد یک صرافی واریز می‌کردند، صرفاً به این اعتماد داشتند که وجوه آنها در آنجا موجود است. FTX به این خودرضایتی پایان داد، هنگامی که در سال ۲۰۲۲ فروپاشید، و بازرسان دریافتند که میلیاردها دلار از سپرده‌های مشتریان به طور پنهانی به شرکت تجاری وابسته آن منتقل شده بود، و کسری تقریباً ۸ میلیارد دلاری به جا گذاشت. این فروپاشی فاش کرد که کاربران صرافی به سادگی هیچ راه مستقلی برای تأیید اینکه آیا موجودی‌هایشان اصلاً پشتیبانی می‌شود، نداشتند.

اثبات ذخایر (PoR) به عنوان پاسخ صنعت پدید آمد. PoR به جای اینکه از کاربران بخواهد به یک دفتر کل خصوصی اعتماد کنند، بر شواهد قابل تأیید، از جمله داده‌های درون‌زنجیره‌ای (onchain)، اثبات‌های رمزنگاری شده، و حسابرسی‌های مستقل شخص ثالث تکیه می‌کند تا نشان دهد که یک صرافی دارایی کافی برای پوشش بدهی‌های خود دارد.

در هفته‌های پس از شکست FTX، تقریباً هر صرافی بزرگ به سرعت به سمت اتخاذ PoR حرکت کرد. پیشنهاد ارزشی آن ساده است:

• اعتماد قابل تأیید: PoR اعتماد کورکورانه را با اثبات قابل تأیید مبنی بر اینکه دارایی‌های مشتری حداقل به نسبت یک به یک پشتیبانی می‌شوند، جایگزین می‌کند. 
• یک سیگنال نقدینگی: از آنجا که استیبل‌کوین‌ها ریل‌های تسویه بازارهای رمزارز هستند، پشتیبانی قابل تأیید موجودی‌های استیبل‌کوین نیز نشان می‌دهد که نقدینگی دلاری لازم برای انجام بازخریدها و برداشت‌ها در شرایط بحرانی را داراست.

اثبات ذخایر چگونه کار می‌کند

یک PoR دو بخش دارد:

• اثبات دارایی‌ها تأیید می‌کند که صرافی کنترل کیف پول‌های درون‌زنجیره‌ای (onchain) ادعایی خود را دارد، معمولاً از طریق امضاهای رمزنگاری شده برای اثبات مالکیت.
• اثبات بدهی‌ها مجموع بدهی‌های صرافی به کاربرانش را گردآوری می‌کند. 

اثبات بدهی‌ها متکی بر ابزارهای رمزنگاری مانند درختان مرکل و اغلب اثبات‌های با دانش صفر (مانند zk-SNARKs و zk-STARKs) است که به هر کاربر اجازه می‌دهد تأیید کند که موجودی خودش در مجموع محاسبه شده است، بدون اینکه موجودی دیگران را ببیند. 

این اثبات‌ها می‌توانند با حسابرسی‌های مستقل شخص ثالث همراه شوند که داده‌های بدهی اساسی را تأیید کرده و گواهی دهند که ارقام گزارش‌شده منعکس‌کننده تعهدات واقعی صرافی به مشتریان هستند.

این روش‌ها با هم، شفافیت را در برابر حریم خصوصی متعادل می‌کنند، و مجموع تعهدات صرافی را برای تأیید عمومی آشکار می‌سازند، در حالی که حساب‌های فردی را محرمانه نگه می‌دارند. 

نسبت ذخیره با تقسیم دارایی‌های تأیید شده بر کل بدهی‌ها محاسبه می‌شود و باید ۱۰۰% یا بیشتر باشد، که تأیید می‌کند هر موجودی مشتری به طور کامل پشتیبانی می‌شود.

با این حال، PoR محدودیت‌هایی دارد. PoR یک "لحظه‌نگار" (snapshot) است که تنها دارایی‌های درون‌زنجیره‌ای پوشش‌داده‌شده را در یک لحظه خاص تأیید می‌کند. به تنهایی، آن دارایی‌های فیات یا خارج از زنجیره را پوشش نمی‌دهد، بدهی‌های پنهان یا خارج از ترازنامه را فاش نمی‌کند، یا ثابت نمی‌کند که دارایی‌ها در اطراف زمان ثبت لحظه‌نگار به منظور گذراندن بررسی، به داخل یا خارج از کیف پول‌های گزارش‌شده منتقل نشده‌اند. و نه می‌تواند کنترل انحصاری آن کیف پول‌ها را اثبات کند، که کلیدهایشان در تئوری می‌توانستند کپی یا به اشتراک گذاشته شوند.

بایننس در خط مقدم

بایننس، به عنوان بزرگترین صرافی رمزارز جهان بر اساس حجم معاملات، شفافیت ذخایر را به کانون رقابت خود برای جلب اعتماد کاربران خرد و نهادی تبدیل کرده است. با کمک به ایجاد PoR به عنوان یک استاندارد پایه در صنعت، اکنون بایننس با فراتر رفتن از آن استاندارد، خود را متمایز می‌کند.

• رهبری فنی: بایننس سیستم تأیید PoR مبتنی بر zk-SNARK خود را متن باز (open-source) کرد، که به سایر صرافی‌ها امکان می‌دهد همین روش را اتخاذ کرده و یک معیار عمومی برای ذخایر قابل تأیید تعیین کنند.
• پشتیبان ذخیره: صندوق دارایی امن برای کاربران (SAFU) یک ذخیره بیمه اضطراری است که بایننس در سال ۲۰۱۸ ایجاد کرد. این صندوق که از بخشی از کارمزدهای معاملاتی جمع‌آوری شده و در کیف پول‌های درون‌زنجیره‌ای عمومی نگهداری می‌شود، حدود ۱ میلیارد دلار دارد، که به عنوان یک سپر برای پوشش هرگونه کسری در موجودی مشتریان آماده است.
• نقدینگی عمیق استیبل‌کوین: PoR بایننس استیبل‌کوین‌های اصلی از جمله USDT و USDC را پوشش می‌دهد، و افشاگری‌های آن نشان داده است که هر دو دارای نسبت ذخیره بسیار بالاتر از ۱۰۰% هستند. همچنین، بایننس بزرگترین ذخایر استیبل‌کوین را در میان تمام صرافی‌ها با اختلاف زیادی در اختیار دارد. این‌ها دارایی‌هایی هستند که کاربران بیشتر اوقات برداشت کرده و تسویه می‌کنند، بنابراین پوشش آنها واضح‌ترین نشانگر این است که آیا صرافی می‌تواند بازخرید‌های گسترده را بدون اختلال انجام دهد یا خیر.

پر کردن شکاف اعتماد نهادی

تعهد سرمایه زیاد مستلزم تضمین‌هایی است که PoR به تنهایی نمی‌تواند فراهم کند. در حالی که یک پایه ضروری است، تنها یک لایه از کل ساختار است. در میان تضمین‌ها، نهادها به دنبال موارد زیر هستند:

• تفکیک دارایی‌ها: نهادها انتظار دارند که دارایی‌های مشتریان از وجوه خود صرافی جدا نگهداری شود، تا دارایی‌های مشتریان با دارایی‌های شرکت مخلوط نشود. این تفکیک، حفاظت خاصی است که عدم وجود آن، زیان‌های FTX را به زیان‌های مشتریان تبدیل کرد.
• نظارت رگولاتوری: نهادها می‌خواهند صرافی‌ها تحت یک چارچوب نظارتی شناخته شده فعالیت کنند. فعالیت تحت چنین نظارتی، ریسک انطباق و ریسک طرف مقابل را کاهش می‌دهد که سرمایه‌گذاران تنظیم‌شده را از بازار دور نگه می‌دارد.
• حفاظت در برابر ورشکستگی: نهادها می‌خواهند بدانند در صورت ورشکستگی صرافی در آینده، چه چیزی از ادعاهای آنها محافظت می‌کند. این به معنای مکانیزم‌های واضحی مانند بیمه یا ذخایر اضطراری، برخورد مشخص با طلبکاران، و حمایت‌های قانونی است که دارایی‌های مشتریان را در زمان ورشکستگی محافظت می‌کند.

چشم‌انداز استراتژیک

شفافیت ذخایر در مسیری روشن قرار دارد. از لحظه‌نگارهای دوره‌ای به سمت تضمین مستمر و رمزنگاری‌شده، و از یک نشان بازاریابی به سمت استانداردی حرکت می‌کند که با مقررات و حسابرسی‌های کامل همگرا می‌شود.

سابقه وثیقه‌گذاری بیش از حد و ابزارهای تأیید متن باز، پیشروانی مانند بایننس را متمایز می‌کند. مشارکت فعال با رگولاتورها، آنها را در موقعیتی قرار می‌دهد که به تعیین استاندارد کمک کنند، زیرا شفافیت به یک پیش‌شرط اساسی برای اعتماد نهادی تبدیل می‌شود.

ذخایر استیبل‌کوین به مهم‌ترین معیار نظارت شده برای اعتماد به صرافی‌ها تبدیل شده‌اند. آنها ثابت می‌کنند که موجودی‌های استیبل‌کوین کاربران به نسبت یک به یک پشتیبانی می‌شوند و نشان می‌دهند که آیا صرافی می‌تواند با هجوم برداشت‌ها مقابله کند یا خیر. 

اعتماد به یک صرافی دیگر بر اساس ایمان نیست. این چیزی است که کاربران خرد و نهادی می‌توانند مستقیماً آن را تأیید کنند. صرافی‌هایی که در شفافیت پیشرو هستند و از استانداردهای تضمین پیش رو جلوتر می‌مانند، همان‌هایی خواهند بود که نهادها مایل به همکاری با آنها هستند.